De Biobank van Naturalis | Foto: FOODnote
Biobanking verandert in hoog tempo van een traditionele opslagfaciliteit naar een veel bredere onderzoeksinfrastructuur. “De toekomst draait niet alleen om bewaren, maar om slim beheren, veilig delen en optimaal benutten,” stelt Erik Steinfelder, voorheen algemeen directeur van de Europese Biobank (BBMRI-ERIC). Nationale initiatieven zoals Health-RI werken daarom aan infrastructuren om biobanken steeds beter te koppelen aan onderzoeksdata, klinische informatie en personalized medicine.
tk1 Ook op Europees niveau groeit de samenwerking snel. Organisaties zoals Biobanking and BioMolecular resources Research Infrastructure – European Research Infrastructure Consortium (BBMRI-ERIC) spelen hierin een sleutelrol door biobanken uit meer dan twintig landen te verbinden via gezamenlijke kwaliteitsstandaarden, IT-platforms en ethische richtlijnen. BBMRI-ERIC richt zich specifiek op harmonisatie van procedures, betere toegang tot samples en data, en ondersteuning bij complexe regelgeving rondom privacy, datadeling en internationale samenwerking. Met zijn achtergrond als voormalig directeur binnen BBMRI-ERIC ziet Steinfelder deze Europese afstemming als cruciaal voor de verdere professionalisering van het veld.
Erik Steinfelder, voormalig directeur van BBMRI-ERIC, thans werkzaam bij eMolecules als senior vicepresident. | foto:FOODnote
“De toekomst draait niet alleen om bewaren, maar om slim beheren, veilig delen en optimaal benutten”
Erik Steinfelder, eMolecules
tk2 Biobank van de toekomst
Tegelijkertijd verschuift de focus steeds meer naar gespecialiseerde uitbesteding van opslag en beheer, strengere privacywetgeving, verbeterde cyberbeveiliging en verdere automatisering van processen. Slimme systemen en geavanceerde trackingtechnologie maken samplebeheer efficiënter, terwijl kunstmatige intelligentie nieuwe mogelijkheden biedt voor datakoppeling, patroonherkenning en gerichter gebruik van opgeslagen materiaal.
tk3 Volgens Steinfelder wordt de biobank van de toekomst daarmee veel meer dan een opslaglocatie alleen: een geïntegreerd, internationaal verbonden platform waarin biologische materialen, data en technologie samenkomen om onderzoek sneller, slimmer en schaalbaarder te maken.
tk4 Biobanking in een notendop
Biobanking draait om het systematisch verzamelen, opslaan en beheren van biologisch materiaal zoals bloed, weefsel en cellen, vaak onder gecontroleerde omstandigheden in koeling, -80 °C vriezers of vloeibare stikstof. De echte waarde zit echter niet alleen in het materiaal zelf, maar vooral in de gekoppelde klinische en demografische gegevens, zoals ziektebeeld, leeftijd en geslacht van de donor.
Juist deze combinatie van samples en gegevens maakt het mogelijk om complexe onderzoeksvragen te beantwoorden, grootschalige en langdurige studies uit te voeren en medische innovaties sneller naar de klinische praktijk te vertalen.
tk5 Aangezien biobanking raakt aan onderzoek, patiëntenzorg, data en regelgeving, vraagt een succesvolle biobank om multidisciplinaire samenwerking tussen onderzoekers, clinici, ict-specialisten, juridische experts en idealiter ook vertegenwoordigers van patiënten of donoren.
