Iedereen die in een laboratorium werkt, kent het: grote hoeveelheden flesjes, flacons en verpakkingen met verschillende labels, codes, gevarensymbolen en risico’s. Waar vind je alle informatie over deze labels, codes, symbolen en risico’s? Het antwoord zit in het veiligheidsinformatieblad (VIB) van een stof of mengsel. Dit document vormt de basis voor het veilig werken met gevaarlijke stoffen. In dit artikel leest u wat een VIB is, hoe het is opgebouwd en waarom het zo belangrijk is voor uw laboratorium.
Een veiligheidsinformatieblad, kortgezegd VIB, is een gestandaardiseerd document dat alle belangrijke informatie bevat over een stof of mengsel. Het beschrijft onder andere de risico’s, beschermingsmaatregelen en noodprocedures die bij een stof of mengsel horen. In Europa is het VIB verplicht bij het werken met gevaarlijke stoffen volgens de REACH- en de CLP-verordening.
Een fabrikant of leverancier is verplicht een actueel VIB te leveren aan de gebruikers van gevaarlijke stoffen of mengsels. De eindgebruiker weet zo precies met welke stoffen deze werkt en kan zich zo beter beschermen tegen mogelijke risico’s en gevaren bij het werken met chemische producten.
Een VIB bestaat uit zestien vaste hoofdstukken. Samen vormen deze hoofdstukken een volledig overzicht van de stofeigenschappen en gebruiksrisico’s van een stof of mengsel:
In principe is elk hoofdstuk uit een VIB belangrijk. Voor laboratoria zijn vooral hoofdstukken 2, 4, 7, 8 en 9 van belang. Deze hoofdstukken geven inzicht in risico’s, omgang, opslag en bescherming bij het werken met gevaarlijke stoffen. Deze informatie helpt bij het veilig identificeren van stoffen en het beter voorkomen van incidenten.
Een VIB is niet alleen een bron van informatie, maar een instrument om risico’s te herkennen, te voorkomen en te beheersen. Een VIB is een onderdeel van het veiligheidsbeleid van laboratoria. Ze vormen de basis van risicobeoordelingen, werkvoorschriften en de methoden van opslag. Daarnaast ondersteunen actuele VIB’s bij het naleven van richtlijnen zoals de PGS 15 en CLP-verordening.
Het is belangrijk dat VIB’s te allen tijde toegankelijk zijn voor medewerkers die werken met gevaarlijke stoffen. Of deze nu offline in een map of online via een databank en QR-code te vinden zijn, het is essentieel dat de informatie uit VIB’s snel vindbaar is om zo te zorgen dat er veilig gewerkt kan worden.
Het beheren van VIB’s vraagt om structuur. Zeker in laboratoria waar met veel verschillende gevaarlijke stoffen en mengsels wordt gewerkt. Veel laboratoria beheren de documenten nog handmatig, maar dit is vaak een tijdrovend en foutgevoelig proces. Steeds meer bedrijven stappen daarom over op digitale oplossingen.
Bedrijven kiezen ervoor om VIB’s digitaal op te slaan, te koppelen aan stoffeninventarisaties of bijvoorbeeld te verbinden met opslagvoorzieningen. Zo ontstaat een actueel en overzichtelijk systeem. Sommige laboratoria gebruiken zelfs QR-codes op veiligheidskasten, die direct leiden naar de VIB’s in een online omgeving.
Conclusie
Een veiligheidsinformatieblad is meer dan alleen een document. Het is een praktisch hulpmiddel om dagelijks veilig te kunnen werken met gevaarlijke stoffen. Wie de informatie begrijpt en toepast, voorkomt incidenten en draagt bij aan een sterkere veiligheidscultuur. Daarnaast geeft een actueel en goed beheerd overzicht van alle VIB’s inzicht in de risico’s en gevaren in uw lab.
Ons advies: controleer regelmatig of al uw VIB’s up-to-date zijn, goed bewaard worden en bij alle medewerkers bekend zijn.
Op zoek naar meer informatie? Bekijk dit artikel
